Artikel Praid in RoemeniŽ van 14 tot en met 19 maart 2009


Brandweermannen van Kollum maken de uitrit van hun leven
(Gooitzen Monsma)

Twee cd's worden op mijn bureau gelegd. Eentje, stampvol met foto's, de andere met een anderhalf uur durende film. Kazernecommandant Albert Hoof verzoekt mij vriendelijk er een verhaal van te maken voor de krant. Want iedereen moet weten van deze onvergetelijke reis naar Praid in RoemeniŽ waar een delegatie van de brandweer samen met 2 wethouders van de gemeente Kollumerland c.a. een werkbezoek hebben afgelegd.

Aanleiding
Kollum kent al langere jaren contacten met Praid in RoemeniŽ. De plaatselijke kerk heeft een zusterverband met de kerkelijke gemeente Ocna de Jos. En jarenlang zijn er mensen in Kollum en omstreken actief om hulp te organiseren voor de arme bevolking. Containers vol goederen zijn richting RoemeniŽ gegaan. Eťn van de drijvende krachten, Bertus van der Meer en oud brandweerman, legde de eerste contacten met de brandweer ter plaatse en in 2003 kreeg een afgedankte hulpverleningswagen uit Kollum een nieuw leven in Praid.
Vorig jaar kwam de burgemeester van Praid met een delegatie naar Kollum om een blusauto op te halen. Bertus had in de gemeente Het Bildt de hand weten te leggen op de auto die vervangen werd. Hij wist er wel een plekje voor. Niet voor niets wordt deze hulpverlener in hart en nieren in RoemeniŽ met eerbied aange-sproken als "meneer von Praid". Vorig jaar bij de officiŽle overhandiging van de auto werd het gemeentebe-stuur en de brandweer uitgenodigd voor een tegenbezoek.



Op 14 maart jl. vertrokken 5 brandweerlieden, 2 wethouders, vergezeld door oud brandweerman Bertus naar RoemeniŽ. De wethouders Koster en Schaafstal hadden de opdracht te bekijken in hoeverre de gemeenten wat voor elkaar kunnen betekenen, de brandweermensen om te beoordelen op welke wijze zij het korps aldaar nog meer ondersteuning kunnen bieden.

Brandweerkorps
Het korps in Praid telt 22 personen, waaronder 3 beroepskrachten. Die beroepskrachten doen geen verge-lijkbaar werk zoals hier in ons land. Zij doen alle voorkomende werkzaamheden. Behalve het onderhoud van de voertuigen hebben ze bijvoorbeeld de kazerne eigenhandig groter gemaakt om de nieuwe auto te kunnen stallen. De architectuur van de kazerne mag er best zijn. Verder hebben ze onlangs nog een dam aangelegd in de rivier om er voor te zorgen dat er bij brand over voldoende bluswater kan worden beschikt.
In RoemeniŽ mag je blij zijn dat na een brandmelding het korps is uitgerukt binnen 20 minuten. Na een mel-ding die wel plaatsvindt via nummer 112 wordt de groepscommandant gebeld, die vervolgens 5 mensen optrommelt. Eerst op de plaats van de brand wordt beoordeeld of er nog meer manschappen moeten wor-den opgeroepen. De brandweer is er alleen voor brand. Een kat valt als het lang genoeg duurt vanzelf uit de boom en een koe uit de sloot halen is niet nodig want er zijn geen sloten. Eťn ding is in RoemeniŽ wel goed voor elkaar. Er is geen levende ziel meer te vinden die geen mobiele telefoon op zak draagt, of beter gezegd aan zijn oor geklemd houdt. Telefonische oproepen worden altijd beantwoord.

Ontvangst
Het welkomstcomitť bestond uit de burgemeester, de brandweercommandant en de financiŽle man van PraÔd. De laatste 2 personen hebben gedurende het werkbezoek de Kollumer delegatie begeleid. In RoemeniŽ wordt de burgemeester door het volk gekozen. Hij functioneert dan ook anders dan een bur-gemeester hier. Hij is constant aan het regelen en wordt ook constant ingeschakeld om dingen geregeld te krijgen. Op vele fronten is de man actief en, ook hij brouwt zijn eigen Palenka. De Roemeense drank waar-van het alcoholpercentage ongekend is maar zeker weten hoog. Bij aankomst moesten we meteen kennis-maken met deze lokale borrel die bij de minst geringe gelegenheid uit de kast wordt gehaald. Na de maaltijd met nodige welkomsttoespraken maakten we kennis met de plaats Praid. Eťn hoofdweg die in redelijke ma-te berijdbaar is en voor de rest zandwegen in erbarmelijke omstandigheden. Het gewenste kwaliteitsniveau van de wegen is hier van andere orde dan in de gemeente Kollumerland c.a. Paard en wagen zijn nog on-derdeel van het normale wegverkeer, maar ook de Mercedessen en Hummers, de grote vierkante bakken van auto's, zie je hier veelvuldig rijden. De verschillen tussen arm en rijk zijn groot en zichtbaar, maar ze trekken als het ware gezamenlijk op zonder zich aan elkaar te storen, zo lijkt het wel.

Nationale feestdag
Hoewel de Palenka veel voordelen zal kennen, ťťn nadeel heeft dit lokale drankje zeker. Zij die minder goed slapen krijgen hier helemaal geen kans te slapen, want zij die wel slapen snurken. Voor de ťťn te laat en voor de ander te vroeg, de nieuwe dag meldt zich. Een belangrijke dag want 15 maart is de nationale feest-dag waarop de Hongaarse revolutie gevierd wordt die in 1848 tegen de overheersing van de Oostenrijkers plaatsvond. Praid is namelijk een Hongaarse enclave in het Roemeense land. Als speciale gasten werden we uitgenodigd op de eerste rij plaats te nemen om de ceremonie te kunnen volgen die o.a. bestond uit een toespraak en een kranslegging. Veel jongeren liepen in Hongaarse klederdracht. Daarna ging het richting het theater waar de feestelijkheden werden voortgezet. Jawel, na het spelen van het Hongaarse volkslied werd door de fanfare het Friese volkslied ingezet. Samen met het koor ging de Friese delegatie met volle borst er tegenaan.
Om te voorkomen dat we ten onder zouden gaan in het feestgedruis zijn we op een onbewaakt moment het theater uitgegaan om vervolgens de omgeving van Praid te verkennen. Via smalle wegen trokken we de bergen in en konden we genieten van rotspartijen en het in sneeuw gedompelde landschap. 's Avonds bij het diner was er het moment dat wij de meegebrachte kaars uit Kollum overhandigden aan de gasthe-ren/vrouwen voor de kerk van Ocna de Jos.

Frieske Pan
Bakken kan men in RoemeniŽ. Wanneer het geen broden zijn dan zijn het wel potten. Een bezoek aan beide bakkerijen stond op het programma. Het bezoek aan de brodenbakker was heel bijzonder. Want het betreft hier een bijzonder geslaagd project die met hulp van ondernemers en behulpzame mensen uit Kollumerland is opgezet. Bakkers die in Nederland de deuren sluiten stellen hun ovens met de bijbehorende bakkersin-ventaris ter beschikking van ontwikkelingslanden. Onze eigen bakker van der Bijl is actief in de stichting "Bakkers voor bakkers" en een complete bakkerij werd een aantal jaren geleden verplaatst naar Praid. Het is een succesverhaal geworden, waarbij de gemeenschap wordt voorzien van gezond voedsel en waarbij overblijvend brood wordt bestemd voor behoeftige mensen en tehuizen. Hoe de naam "Frieske pan" tot stand is gekomen, heb ik niet kunnen achterhalen. Maar de relatie met onze provincie wordt nog gemar-keerd door de Fryske vlag die aan het reclamebord van de bakkerij wappert.
Ook een bezoek werd gebracht aan de zoutmijnen. Je wordt geleid naar het bezoekersgedeelte dat bestaat uit 3 immense ondergrondse hallen. Een geheel andere manier van ontginnen van zout dan bij Frisia. Is het bij Frisia moeilijk om binnen de hekken te komen, hier wordt je met een grote bus rechtstreeks de zoutmijn ingereden.

Werkbezoek
Het was een werkbezoek waarvoor de Kollumer delegatie naar RoemeniŽ trok, o.a. bedoeld om contacten te leggen met de plaatselijke autoriteiten. Een bezoek aan het gemeentehuis mocht dan ook niet ontbreken. Onder bestuurders vond uitwisseling van informatie plaats. Na afloop werd door de brandweer aan het per-soneel een tas met inhoud aangeboden met daaronder toepasselijk een rookmelder. Aandacht voor brand-preventie kent letterlijk en figuurlijk geen grenzen.
Het laatste deel van het programma bestond uit een bezoek aan de brandweerkazerne. Toen we aankwa-men stond onze "eigen" hulpverleningswagen als een oude bekende ons buiten op te wachten, samen met alle korpsleden. De auto zag er bijzonder goed onderhouden uit. Ons voorstel om deze maar weer mee te-rug te nemen naar Kollum vond geen genade. Onder het genot van een drankje vond veel uitwisseling van kennis plaats. De afspraak werd gemaakt dat de oude uitrukpakken in Kollumerland (en mogelijk van andere korpsen) naar de brandweermannen van Praid gaan. Zij geven hun pakken dan weer door naar andere buurtkorpsen. De avond werd besloten met een stevig diner waarbij vermeldenswaard is dat hoe netter men in 't pak zit, hoe meer er wordt gemorst.


Op het gemeentehuis werd afscheid genomen. De burgemeester van PraÔd bedankte de Kollumer delegatie voor het gebrachte bezoek. Onze loco-burgemeester Koster bedankte voor de ontvangst en over en weer werden cadeaus uitgewisseld. In een paar dagen zijn vriendschappen gesloten voor het leven al was de daarbij behorende mannenkus wel even wennen. Niet ieder hield droge ogen bij het afscheid hoe groot ook de pogingen van de mannen ook om deze zwakheid van het karakter vooral niet te laten blijken.
Met vier taxi's werd de delegatie teruggereden naar het vliegveld. Drie met mensen erin, ťťn met een mobiele telefoon die in allerijl moest worden nagebracht. Twee hagelnieuwe broeken, veilig opgeborgen om het gebruik op de drekkige wegen te besparen, worden nog nagestuurd.
Het werkbezoek aan Praid was tot in de puntjes perfect geregeld.

Vervolg
Het leggen van contacten en het hebben van contacten is een belangrijke voorwaarde om tot samenwerking te komen. De beide wethouders zullen hun bevindingen rapporteren aan college en de raad. Misschien dat in projectvorm iets voor het plaatselijke ziekenhuis kan worden gedaan.
Voor de brandweer staat het eerstvolgende project al weer in de steigers. De levering van de uitrukpakken die hier in Noordoost Frysl‚n worden afgedankt en die de korpsen in RoemeniŽ graag zouden willen over-nemen. Helmen en laarzen idem dito. Verder zijn er ideeŽn om scholing te geven. Met name op het gebied van perslucht (en ademlucht hoorde ik iemand zeggen) valt er nog veel te leren. Uitwisseling van informatie kan ook worden opgestart met gebruikmaking van de over en weer uitgewisselde e-mailadressen. Duidelijk is dat voor de brandweermensen in Kollum deze uitruk niet eenmalig hoeft te zijn. Ze zijn graag bereid om hun collega 's in Praid verder te helpen in hun ontwikkeling.